Những kỹ năng cần có đối với người làm nghề dịch thuật

     Đối với dịch thuật những yếu tố then chốt tạo nên thành công của người dịch ngoài trình độ ngôn ngữ, vốn sống phong phú, kiến thức chuyên ngành sâu là những kĩ năng chủ yếu cần có ở mỗi người thì cần khá nhiều những yếu tố khác nữa. Dưới đây là những kỹ năng và kinh nghiệm dịch thuật chính mà một người đi theo lĩnh vực dịch thuật cần có.

Những kỹ năng chính người dịch thuật cần có

      Dịch thuật là một trong những kỹ năng hết sức quan trọng đối với người học ngoại ngữ nói chung, bản thân nó đã là kỹ năng rất khó để làm chủ được, bởi nó đòi hỏi một sự chính xác gần như tuyệt đối về ý nghĩa trong việc truyền đạt từ một ngôn ngữ này sang một ngôn ngữ khác. Chính vì thế, bản thân người làm dịch thuật cũng phải có một sự am hiểu sâu sắc (khả năng hiểu và truyền đạt) về cả hai (hoặc nhiều) thứ ngôn ngữ mà mình phải dịch.

  

     Công việc dịch thuật đòi hỏi ở người dịch nhiều kĩ năng linh hoạt ở cả ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ mục tiêu. Trước hết phải kể tới là tính cẩn thận, cầu thị. Tại sao lại như thế ? cẩn thận cần thiết không chỉ với dịch thuật mà đều cần cho bất cứ chuyên ngành, lĩnh vực nào. Cẩn thận giúp cho bạn tránh được những sai sót trong dịch thuật. Có thể là cẩn thận thuộc về đức tính, phẩm chất nhiều hơn nhưng tôi vẫn đưa vào mục kỹ năng bởi lẽ nó cần thiết, rất cần thiết. ( Đây là gợi ý của một dịch giả khá lão làng trong nghề dịch thuật tại Việt Nam )

>>>dịch thuật nhanh

      Người dịch cần có thái độ cầu thị, làm việc nghiêm túc, không ngừng học hỏi để trau dồi, nâng cao trình độ của mình Dịch ngôn ngữ nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ, là cuộc chiến với câu chữ và tính bản địa hóa, nói cách khác dịch thuật được hiểu là là hoạt động chuyển đổi cách diễn đạt giữa hai ngôn ngữ “thứ nhất” và ngôn ngữ “thứ hai” ( Ngôn ngữ bản địa và ngôn ngữ đích). Vì vậy chúng ta cần lưu ý tầm quan trọng của cả hai ngôn ngữ. Nếu trình độ ngôn ngữ nguồn của phiên dịch viên, biên dịch viên không tốt có thể dẫn tới việc hiểu “nguyên bản” không được trọn vẹn và khả năng diễn đạt sang ngôn ngữ mục tiêc chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng. Nếu kĩ năng diễn đạt ngôn ngữ ở ngôn ngữ mục tiêu kém, sẽ dẫn tới việc làm giảm chất lượng dịch thuật.

      Giúp bạn định hình được những kỹ năng dịch thuật cần có của mình, chúng tôi cũng xin nhấn mạnh vào các yếu tố tạo nên một bản dịch thuật tài liệu thành công cho bạn nắm được :

     1. Cấu trúc ngữ pháp và từ vựng đóng góp 50% để có thể dịch thuật tốt

     2.Sự khác biệt về văn phong giữa hai ngôn ngữ (sự khác nhau trong cách sử dụng từ ngữ, ngôn từ, giọng điệu…..), sự khác biệt giữa hai nền văn hóa (văn hóa Mỹ, Anh khác với văn hóa Việt Nam).

     3.Kinh nghiệm sống, kiến thức cơ bản, kiến thức về những lĩnh vực chuyên sâu đóng góp 20% còn lại.

>>>dịch thuật nhanh

                                  

Lên ý tưởng thiết lập những kế hoạch dịch thuật cụ thể

     Hiểu biết về lĩnh vực dịch thuật mình tham dự, yêu cầu này tuy rộng và khó có một định mức cố định song để đảm bảo bản dịch hoàn hảo thì kiến thức của bạn đối với chuyên ngành đó là quyết định thêm 20% như trên đã nêu. Hiểu biết rành mạch về tất cả các lĩnh vực thì khó vì vậy chúng tôi  không khuyến khích bạn, mà bạn nên lực chọn lĩnh vực mình thực sự thích và đam mê, đó sẽ là lĩnh vực – chuyên ngành dịch thuật bạn làm thành công nhất. Chuẩn bị các từ vựng chuyên nghành, dự bị các tình huống có thể xảy ra,luôn luôn củng cố các kiến thức liên quan đến tài liệu, công việc mà mình đã, đang và sẽ đảm nhận trong công việc dịch thuật là một điều nên làm và cần thiết đối với người làm dịch thuật , biên dịch tài liệu …

( Sưu tầm Internet )

Xem thêm: dịch thuật nhanh

Phiên dịch và xu hướng làm việc trong tương lai

      Đầu tư nước ngoài là một món lợi lớn của mỗi nền kinh tế, đặc biệt là nền kinh tế ở các nước đang phát triển như Việt Nam. Với những đóng góp thầm lặng nhưng mạnh mẽ, nghề phiên dịch luôn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nói chung và khu vực đầu tư nước ngoài nói riêng.

      Nếu có khái niệm về những những ngành nghề thời thượng và những ngành nghề truyền thống, thì phiên dịch là nghề “đứng giữa”. Vừa mang nét truyền thống (đã có mặt từ rất sớm trên thế giới), vừa mang nét hiện đại (phát triển mạnh thời hội nhập), phiên dịch đã có những đóng góp thầm lặng cho nền kinh tế đang thay da đổi thịt từng ngày.

1. Việc làm phiên dịch

    Phiên dịch hiểu một cách đơn giản là việc chuyển một chữ, một câu, một văn bản (nói hoặc viết) từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác mà không làm thay đổi nghĩa của chúng. Phiên dịch viên là người chuyên làm công việc chuyển các văn bản (nói hoặc viết) từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác một cách chính xác, giúp những người không cùng sử dụng một ngôn ngữ có thể hiểu nhau.

    Phiên dịch viên phải tinh thông hai thứ tiếng, một là tiếng bản xứ hay ngôn ngữ chủ động, ngôn ngữ thứ hai là ngôn ngữ bị động khác. Ngôn ngữ chủ động họ phải giỏi nhất để thông dịch hay phiên dịch ra thứ tiếng này. Còn ngôn ngữ bị động họ phải có kiến thức nhiều về nó.

>>>dịch thuật nhanh

    Phiên dịch viên dịch một ngôn ngữ nói thành một ngôn ngữ nói khác, hay gặp trường hợp là ngôn ngữ cử chỉ họ phải dịch từ ngôn ngữ nói sang ngôn ngữ cử chỉ. Điều này đòi hỏi phiên dịch viên phải đặc biệt chú ý, hiểu hết những gì được chuyển tải trong hai ngôn ngữ và diễn đạt hết những ý tưởng và những suy nghĩ. Kỹ năng nghiên cứu và phân tích sâu, tài khéo léo, đặc biệt là một trí nhớ phi thường thì rất quan trọng. Phần đầu trong công việc của một phiên dịch viên đã bắt đầu trước khi đến chỗ làm. Người phiên dịch viên phải chuẩn bị trước chủ đề mà người nói sẽ thể hiện và cũng phải chuẩn bị những từ vựng hay những cụm từ cơ bản liên quan đến chủ đề đó. 

2. Vai trò của nghề phiên dịch trong nền kinh tế mở

     Trong nền kinh tế mở cửa, xu hướng hội nhập trở thành một xu thế tất yếu, thì việc làm phiên dịch trong hệ thống ngành nghề trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

     Với vai trò cầu nối ngôn ngữ, phiên dịch viên có mặt ở hầu hết các hội nghị cấp cao, các dự án đầu tư nước ngoài, các chương trình liên kết đa quốc gia, hay những sự kiện quốc tế quan trọng khác. Khi làm việc trong môi trường này, phiên dịch viên không chỉ có vai trò giúp cho sự hiểu biết lẫn nhau, mà còn thúc đẩy sự phát triển mối quan hệ giữa hai bên, vốn luôn là mục tiêu của Việt Nam trong xu hướng chung “muốn là bạn với tất cả các nước trên thế giới”

    Đầu tư nước ngoài là một món lợi lớn của mỗi nền kinh tế, đặc biệt là nền kinh tế ở các nước đang phát triển như Việt Nam. Với những đóng góp thầm lặng nhưng mạnh mẽ, nghề phiên dịch luôn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nói chung và khu vực đầu tư nước ngoài nói riêng.

   Các thông dịch viên phiên dịch trong các hội nghị mà người tham dự thường đến từ các nứơc không dử dụng tiếng anh. Công việc này bao gồm cả ở trong thương mại quốc tế và ngoại giao mặc dù người phiên dịch cho các hội nghị cũng có thể đi phiên dịch cho các tổ chức làm việc với nhiều người nước ngoài. Các nhà tuyển dụng ưu tiên cho những thông dịch viên ở trình độ cao có thể phiên dịch qua lại ít nhất hai ngoại ngữ ví dụ phiên dịch từ tiêng Anh sang tiếng Pháp, và phiên dịch từ tiếng Pháp sang tiếng Tây Ban Nha. Đối với một số vị trí như làm việc ở Liên Hiệp Quốc thì yêu cầu này quan trọng.

>>>dịch thuật nhanh

3. Nghề phiên dịch trong tương lai

      Một giáo sư về dịch thuật tại Trường Đại học Sorbone từng nói : « Không có phiên dịch giỏi, chỉ có phiên dịch giỏi ở từng cuộc dịch cụ thể mà thôi ». Một phiên dịch hôm nay được ngợi khen nhưng ngày mai có thể sẽ bị chê trách, không chỉ vì hoàn cảnh và nội dung của các cuộc dịch là khác nhau mà còn vì « phong độ » của phiên dịch không phải là yếu tố bất biến.

     Tuy nhiên, những cơ hội phát triển của nghề phiên dịch luôn mở rộng trước mắt một phiên dịch viên giỏi. Dù ở thời điểm nào, xu hướng tất yếu của thế giới này là xu hướng hội nhập. Thêm vào đó, công nghệ thông tin phát triển sẽ là cầu nối công nghệ khổng lồ giúp thu hẹp và xóa nhòa mọi khoảng cách. Vì vậy, tìm việc làm phiên dịch bằng chính năng lực và sở thích, cơ hội phát triển của người phiên dịch viên gần như là vô tận.

    Ngoài ra, trong hệ thống ngành nghề hiện tại, tuy phiên dịch không có mặt trên bản đồ chuyển đổi cơ cấu kinh tế, nhưng trên hệ thống việc làm, phiên dịch là một nghề có giá, hút lao động và nhu cầu tuyển dụng cũng rất cao. Tương lai của một phiên dịch viên với mức thu nhập tương đối ổn định sẽ giúp bạn yên tâm khi tìm việc làm trong lĩnh vực này

( Sưu tầm )

Tags: dịch thuật nhanh, chất lượng

Lịch sử nền dịch thuật Châu Âu

      Có thể kết luận rằng, nhìn về tổng thể, dịch thuật ở châu Âu phát triển rất mạnh. Đặc biệt là sau sự mở rộng của tầng lớp độc giả bao gồm các nhóm xã hội mới như phụ nữ và thợ thủ công, và cũng từ đó là việc giảm từ từ sự phụ thuộc vào tiếng La Tinh như một ngôn ngữ chính. 

     Vào đầu thời kỳ hiện đại của các nước châu Âu, sau khi ngành in ấn được phát minh thì việc xuất bản sách và dịch thuật đã bắt đầu nở rộ. Dịch thuật chia làm hai trường phái, diễn dịch và chuyển ngữ. Trường phái diễn dịch đem văn bản nguồn diễn giải ra một cách đơn giản nhất sao cho số đông dân chúng có thể hiểu được mà không cần thuộc tầng lớp trí thức. Trường phái thứ hai la chuyển ngữ. Dịch văn bản gốc thành nhiều thứ tiếng khác nhau để thuận tiện cho việc truyền tải kiến thức và giao lưu văn hóa, thường là những tác phẩm về tôn giáo hoặc khoa học.

>>>dịch thuật nhanh

      Biên bản dịch thuật đồ sộ nhất là Kinh Thánh. Giữa thời kỳ in ấn được phát minh vào cuối thế kỷ thứ XVIII, Kinh Thánh đã được dịch ra năm mươi mốt ngôn ngữ khác nhau. Sau Kinh Thánh, cuốn sách “Imitatio Christi” đã vượt lên với số lượng ngôn ngữ dịch ra là 52 ngôn ngữ và cùng thời kỳ đó dịch ra thêm 12 ngôn ngữ khác bao gồm tiếng Breton, Catalan, Cộng Hòa Séc, tiếng Hungary, Ba Lan, và Thụy Điển. Đến các tác phẩm cổ điển. Khoảng 1000 bản dịch các tác phẩm cổ điển từ tiếng Hy Lạp và La tinh được xuất bản chỉ trong năm 1600.

     Một cách khác để phân biệt các dịch giả là ở tính chất chuyên nghiệp và không chuyên của họ. Những người này hoạt động công tác dịch thuật hoặc là vì yêu nghề hoặc là vì kinh tế (không kể trường hợp vì cả hai mục đích trên). Trong thời kỳ đó có hàng ngàn các nhà hoạt động trong lĩnh vực dịch thuật. Phần lớn đều là các dịch giả không chuyên, tham gia vào hoạt động dịch thuật chỉ một hai lần trong đời. Một vài dịch giả xuất thân từ tầng lớp quý tộc hoặc là các nhà cầm quyền, như vua James VI và I của Anh, và vua Philip IV của Tây Ban Nha. Các giáo sỹ dịch các sách của giáo sỹ, các nhà vật lý học dịch các sách về thuốc, luật sư dịch sách về luật pháp, họa sỹ và những người am hiểu về nghệ thuật thì dịch các sách về nghệ thuật và kiến trúc.

>>>dịch thuật nhanh

     Các dịch giả thường tự xem mình như những nhà đồng sáng tác. Vào thời kỳ này, biểu hiện thường thấy là tóm tắt lại văn bản gốc hoặc là mở rộng, để “phát triển” văn bản gốc, và thường thực hiện một số thay đổi văn bản gốc mà không báo trước.

    Có thể kết luận rằng, nhìn về tổng thể, dịch thuật ở châu Âu phát triển rất mạnh. Đặc biệt là sau sự mở rộng của tầng lớp độc giả bao gồm các nhóm xã hội mới như phụ nữ và thợ thủ công, và cũng từ đó là việc giảm từ từ sự phụ thuộc vào tiếng La Tinh như một ngôn ngữ chính. 

Nguồn: ST internet

Xem thêm: dịch thuật nhanh

Vai trò của dịch thuật đối với từng ngành nghề

      Dịch thuật đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống và đối với mọi ngành nghề trong cuộc sống. Vậy tầm quan trọng của nó đến mức nào, hãy cùng tìm hiểu:

     Ngành dịch thuật nói chung và dịch vụ dich thuat cong chung nói riêng đang ngày càng đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế xã hội hiện nay ở nước ta. Hầu hết các lĩnh vực như xây dựng, y tế, tài chính, du lịch…đều sử dụng những tài liệu chuyên ngành, cả tiếng Việt cũng như ngoại ngữ. Với xu hướng hội nhập và nâng tầm quốc tế để phục vụ cho việc kinh doanh và trao đổi văn hóa thì dịch vụ dịch thuật chính là lựa chọn thiết yếu.

>>>dịch thuật nhanh

     Với quá trình mở cửa và hội nhập quốc tế của Việt Nam, không tránh khỏi việc gặp phải khó khăn về ngôn ngữ khi giao tiếp với bạn bè quốc tế. Những hợp đồng kinh doanh nếu không được cả hai bên hiểu hết thấu đáo dễ gây ra những hiểu lầm và thiệt hại đáng tiếc cho việc kinh doanh, hợp tác. Điều đó đòi hỏi họ phải tìm tới một thứ chung có thể kết nối họ với nhau ,một dịch vụ mang lại lợi ích cho tất cả các bên ( từ doanh nghiệp trong nước cho tới các đối tác nước ngoài ) đó chính là dịch vụ dịch thuật chuyên nghiệp.

    Với các doanh nghiệp lớn, những tổ chức uy tín mang tầm vóc quốc tế thì sự chính xác trong ngôn ngữ hợp đồng hay giao thương là yếu tố tối quan trọng cho sự thành công. Hầu hết đa số những doanh nghiệp, tổ chức này đều có sự hợp tác với một dịch vụ dịch thuật chuyên nghiệp để hỗ trợ những lúc cần thiết. Vừa có tính đồng nhất lại vừa nâng tầm thương hiệu của mình trong mắt các đối tác.

>>>dịch thuật nhanh

    Được sử dụng dịch vụ dịch thuật nhiều nhất trước tiên trong ngành giáo dục. Những tác phẩm văn chương, triết học, những tài liệu hỗ trợ cho việc trồng người, đa số xuất phát từ những ngôn ngữ khác nhau ngoài tiếng Việt. Những tác phẩm kinh điển của nhân loại, những nền văn minh lâu đời cùng với đó là nguồn kiến thức vô tận. Tất cả đều cần được dịch sang tiếng Việt một cách chính xác và thoát nghĩa. Để làm được điều này thì cần một đội ngũ chuyên nghiệp về dịch thuật. Vì mỗi tác phẩm đều mang trong mình những ngữ cảnh và văn hóa khác nhau, đòi hỏi phải có những con người có trình độ chuyên môn cao và am hiểu một cách tường tận ngôn ngữ đó.

     Với các ngành nghề khác cũng vậy, từ lĩnh vực kinh doanh cho tới những nghệ sỹ hoạt động trong lĩnh vực giải trí, văn hóa nghệ thuật. Những khó khăn trở ngại về ngôn ngữ là rào cản cho sự giao lưu, gắn kết các mối quan hệ giữa các quốc gia khác trên thế giới với Việt Nam va ngược lại. Trọng trách “ ngoại giao “ được kỳ vọng đặt lên cho ngành dịch vụ dịch thuật với mong muốn mang đến sự gần gũi, lợi ích giữa các quốc gia.

    Người Việt cần sinh sống, hoạc tập và lao động ở nước ngoài hoặc người nước ngoài sinh sống ở Việt Nam đều cần dịch vụ dịch thuật công chứng. Hay những băng cấp chứng chỉ nước ngoài của ta muốn nộp vào các cơ quan nhà nước cũng cần phải công chứng dịch thuật để mọi người hiểu. Nói như vậy để ta có thể thấy tầm quan trọng và vai trò không thể thiếu của dịch vụ dịch thuật đối với đời sống xã hội cũng như góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế trong thời buổi hội nhập hiện nay.

Nguồn: ST internet

Xem thêm: dịch thuật nhanh

Tìm hiểu vài nét về dịch thuật

      Làm việc với dich thuat, người dịch bao giờ cũng là tác giả, vừa là người nói vừa không phải là người nói, mọi diễn đạt vừa là của anh ta, vừa không phải của anh ta.

      Mặc dù giữ hai vai trò độc lập, người dịch cũng không được độc lập mà bị ràng buộc vào tính độc lập của văn bản gốc để đảm bảo tính tương đương.

     Là một trong những dạng sinh hoạt ngôn ngữ phức tạp, trước khi chính thức trở thành một bộ môn khoa học, dịch thuật được hiểu là quá trình hoán chuyển chữ viết một văn bản từ ngôn ngữ gốc sang một ngôn ngữ khác.

>>> dịch thuật nhanh

    Vào khoảng đàu thập niên 60, để định nghĩa cũng như cắt nghĩa quá trình dịch, giới ngôn ngữ học đã tiến hành những cuộc nghiên cứu về dịch thuật tự động. Một lý thuyết khoa học dịch thuật đã hình thành ừ đó với tiền đề: mỗi từ của một ngôn ngữ có thể được diễn tả bằng một từ, một ngữ đoạn của một ngôn ngữ khác tương ứng một trăm phần trăm.

    Suy nghĩ nặng tính cách ngôn ngữ học rằng dịch thuật chỉ đơn thuần là sự chuyển tải nội dung từ một ngôn ngữ gốc sang một ngôn ngữ dịch, cũng như việc coi trọng hình thức ngôn ngữ hơn nội dung chính là nguyên do khiến cho có nhiều văn bản không được lưu tâm đúng mực, cụ thể là những văn bản văn chương.

     Nhận thức được giới hạn ấy, độc lập với dịch thuật văn chương, trong nội bộ dịch thuật khoa học đã xuất hiện một xu hướng mới: dịch thuật không còn được hiểu đơn giản là sự chuyển tải nội dung mà còn cả văn hóa. Sự đảm bảo tính giao lưu đã trở thành một điều kiện tất yếu. Kết quả dịch thuật phải chứng minh được giá trị tương đương về tính giao lưu của văn bản gốc với văn bản dịch.

     Xu hướng này có thể tìm thấy trong lý thuyết Skopos (Skopostheorie) được giới thiệu vào những năm 80 với phương châm “chủ điểm của mọi dịch thuật là mục đích của chúng”.

>>> dịch thuật nhanh

     Bên cạnh giới Skopos, giới khoa học văn chương cũng có lý thuyết dịch thuật riêng. Trong khi giới Skopos tìm cách xây dựng một bài bản chung cho mọi loại văn bản, thì giới khoa học văn chương đã chú tâm vào việc phân tích phong cách của bản gốc và bản dịch. Đối với họ, kết quả dịch thuật là một sản phẩm của quá trình cảm nhận chủ quan.

     Thay vì dựa vào những quy tắc dịch có tính kỹ thuật chung hoặc những chuẩn tắc được định sẵn nhằm đánh giá khách quan kết quả dịch thuật, thì tiền đề của nó là gắng làm sáng tỏ mọi điều kiện có liên quan đến mối quan hệ giữa bản gốc và bản dịch, cũng như giữa những người dịch và người nhận. Đối với họ, dịch là quá trình kiến tạo chủ quan; nó không có quy tắc chuẩn và cũng không muốn bị lệ thuộc vào những mô hình khoa học mà dịch thuật hiểu được như một sự mã hóa.

Nguồn: ST internet

Xem thêm: dịch thuật nhanh

Đạo đức nghề nghiệp trong phiên dịch

      Trong quá trình phiên dịch, chúng tôi thấy việc nghe, hiểu, nhớ và chuyển dịch các con số từ tiếng Anh sang tiếng Việt và ngược lại không phải là việc dễ dàng. Đặc biệt, có những con số mà cách thức diễn đạt của hai ngôn ngữ rất khác biệt, chẳng hạn: năm 1900 tiếng Việt nói là một ngàn chín trăm trong khi tiếng Anh lại hay nói là nineteen hundred – mười chín trăm; hoặc fifteen hundred students attended the meeting – mười lăm trăm sinh viên tham dự cuộc mít tinh trong khi tiếng Việt phải nói một ngàn rưởi/một ngàn năm trăm sinh viên tham dự cuộc mít tinh. Ngược lại, tiếng Việt thường có cách nói Hơn hai mươi vạn quân Tưởng kéo vào miền Bắc Việt Nam trong khi tiếng Anh phải dùng đến từ hàng trăm – Hơn hai trăm ngàn quân Tưởng kéo vào miền Bắc Việt Nam – Over two hundred thousand Chiang Kai-sek troops drew into the North of Vietnam. Sự vênh nhau về số đếm giữa tiếng Việt và tiếng Anh: một bên là một nghìn năm trăm, một bên là mười lăm trăm;một bên là hai mươi vạn, một bên là hai trăm ngàn không ít lần làm chúng tôi hết sức lúng túng.Vừa nghe, lại vừa phải ghi thật nhanh không chỉ các con số mà còn cả từ ngữ, luận điểm – điều đó đòi hỏi ngườiphiên dịch phải có kĩ năng tốc kí (stenography). Như vậy, rất cần phải đưa kĩ năng tốc kí vào thành một môn học trong chương trình đào tạo phiên dịch. >>>dịch thuật nhanh

Đạo đức Nghề nghiệp

      Nghề nào cũng có những chuẩn đạo đức hay quy tắc ứng xử (professional ethics hoặc code of conduct) riêng của nó. Nghề phiên dịch cũng vậy. Hiện nay có khá nhiều bộ chuẩn đạo đức phiên dịch như bộ chuẩn của Cục Nhập cư và Tị nạn Canada (Immigration and Refugee Board of Canada), CALS (Community access and language service) của Anh, Hội đồng Dân tộc thiểu số Bắc Ai-len (Northern Ireland Council for Ethnic Minorities), Toà án tiểu bang Washington của Hoa Kì, v.v.

>>>dịch thuật nhanh

     Trong những tài liệu như trên, có rất nhiều yêu cầu, quy tắc bắt buộc người phiên dịch phải tuân thủ. Tập trung lại, những bộ chuẩn đạo đức/quy tắc ứng xử này chú trọng sự trung thành của người phiên dịch đối với ngôn bản và ý tưởng, thái độ của người nói, sự không thiên vị (impartiality) đối với các bên đối thoại và đặc biệt không được thêm thắt các bình luận, nhận xét hay thái độ của cá nhân người phiên dịch vào lời dịch. Phiên dịch là phiên dịch, chứ không phải một bên tham gia cuộc đối thoại, tranh luận đang diễn ra đó. Đôi khi chúng tôi cũng gặp trường hợp phiên dịch “quên” mất vị trí, vai trò và trách nhiệm của mình và đứng ra tranh luận như một đại biểu tham dự cuộc họp, hoặc “uốn” lời của diễn giả theo ý mình mà không truyền đạt trung thành lời nói của diễn giả. Bản thân chúng tôi nhiều lúc phải “nén mình” lại để thực hiện đúng chức trách của phiên dịch, mặc dù có nhiều điều rất bức xúc hoặc muốn đóng góp. Một trường hợp khác: có lần chúng tôi được mời đi phiên dịch cho một dự án ở một tỉnh, mặc dù ở tỉnh đó đã có phiên dịch chuyên nghiệp tại chỗ. Lí do đơn giản chỉ là vì trong một số cuộc họp trước, hai bên Việt Nam và nước ngoài có những điều không hiểu nhau, bên nước ngoài có những lời lẽ có thể gọi là “mắng” bên Việt Nam, và phiên dịch ở đó đã không dịch đúng nguyên bản bởi người bị “mắng” là xếp của anh ta và đương nhiên không thể “dám mắng xếp” mà phải đứng về phía xếp. Rốt cuộc là hai bên không đi đến thống nhất.

       Sự trung thành và không thiên vị của người phiên dịch đặc biệt quan trọng trong những phiên toà. Một vài đồng nghiệp của chúng tôi đi phiên dịch cho toà án và cảnh sát ở Vương quốc Anh luôn luôn phải kí cam kết về những yêu cầu này và không được phép bênh vực cho bị can, bị cáo, mặc dù đó là những đồng bào của mình. Họ cũng có những biện pháp kiểm soát chất lượng của phiên dịch, và nếuphiên dịch vi phạm những quy tắc ứng xử nghề nghiệp thì sẽ bị xử lí thích đáng, hoặc đơn giản là mất việc – đồng nghĩa với việc mất “cần câu cơm”.

      Trong quá trình đào tạo sinh viên phiên dịch, chúng tôi thiết nghĩ phải giới thiệu những bộ quy tắc ứng xử/chuẩn đạo đức nghề nghiệp này và đòi hỏi sinh viên phải liên tục rèn luyện nếu họ muốn thực sự trở thành một người phiên dịch chuyên nghiệp theo đúng nghĩa của nó.

      Trên đây là một vài đề xuất và lưu ý của chúng tôi đối với việc tuyển chọn và đào tạo sinh viên phiên dịch. Hi vọng những tiêu chí và lưu ý này sẽ được các thầy cô, anh chị em đồng nghiệp và các bạn sinh viên say mê nghề phiên dịch quan tâm và áp dụng nếu thấy hợp lí và hữu ích.

Nguồn: ST internet

Xem thêm: dịch thuật nhanh

4 điều cần lưu ý khi dịch văn bản hành chính

     Trong quá trình hội nhập hiện nay, các doanh nghiệp nước khác đến từ nước khác muốn tìm hiểu về các văn bản hành chính pháp luật của Việt Nam để có thể đầu tư mà không vi phạm pháp luật hay các doanh nghiệp trong nước cần đầu tư ra nước ngoài cũng cần hiểu về pháp luật của nước mình sẽ đầu tư đến.

     Các Công ty này có nhiệm vụ sẽ dịch lại các văn bản hành chính pháp luật theo yêu cầu của khách hàng để khách hàng nắm rõ được luật tại đất nước sở tại giúp họ làm ăn và kinh doanh đúng quy địnhcủa pháp luật.

>>>dịch thuật nhanh

    Do là những văn bản mang tính đặc thù nên khi dịch thuật văn bản hành chính pháp luật cần lưu ý những điều sau:

1. Đảm bảo tính chính xác cho văn bản hành chính pháp luật
    Đây là phần cực kỳ quan trọng đối với một bản dịch văn bản hành chính pháp luật. Khi dịch loại văn bản này bạn cần đảm bảo văn bản phải chính xác không được sai lệch, nếu sai lệch người đọc sẽ hiểu sang một nghĩa hoàn toàn khác rất dễ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như vi phạm pháp luật mà không hề biết.

Có 4 lỗi thường gặp khi dịch văn bản hành chính pháp luật như sau:

    – Dịch lược bỏ: Thông thường với những bản dịch văn bản bình thường, biên dịch hay dịch tỉnh lược bớt những câu văn rườm rà và không có nghĩa. Ví dụ như: Ở nước Anh khi gặp nhau vào thời điểm nào người ta sẽ chào nhau theo thời điểm đó như buổi chiều là “Good afternoon Ms Brown” thì khi sang tiếng Việt biên dịch hay dịch là “Chào cô Brown” chứ ở Việt Nam không có thói quen là “chào buổi chiều”.

    Xét theo khía cạnh là văn bản bình thường thì điều này không có gì quan trọng và có thể chấp nhận được. Nhưng với văn bản hành chính pháp luật thì đây là việc không thể chấp nhận. Thứ nhất, chưa chắc biên dịch bỏ từ là đúng. Thứ hai, biên dịch chưa chắc đã hiểu về hết ý nghĩa của văn bản hành chính pháp luật. Do đó, để đảm bảo tính chính xác của văn bản hành chính pháp luật, biên dịch không được phép dịch theo kiểu lược bỏ mà phải dịch toàn bộ văn bản được nhận.

>>> dịch thuật nhanh

    – Dịch bổ sung: Thường thì không có lý do gì để bổ sung vào bản dịch những ý tưởng không tồn tại trong bản gốc. Bổ sung chỉ có ý nghĩa khi người dịch muốn lập câu cho đúng ngữ pháp ngôn ngữ dịch hoặc muốn làm rõ ý tác giả, ẩn dụ bằng cách ghi chú, giải thích.

  – Vấn đề dịch lệch ý rất thường xảy ra trong dịch thuật. Người nhận văn bản dịch thuật rất khó để nhận ra lỗi này nếu không có văn bản gốc để đối chiếu so sánh. Nguyên nhân để xảy ra lỗi này thương do: Biên dịch thiếu thẩm năng ngôn ngữ hoặc không nắm vững tư tưởng, tính văn hóa, xã hội, tôn giáo, lịch sử…

 

  – Dịch tự do: Đây là lối dịch theo kiểu không bám sát vào văn bản mà là dịch theo ý hiểu của mình. Nếu mắc phải lỗi này trong dịch thuật văn bản hành chính pháp luật thì cực kỳ nguy hiểm cho người đọc vì rất có thể đã nhận phải bản dịch “tam sao thất bản”.

2. Văn bản phải đảm bảo tính logic

      Dù là văn bản bình thường hay văn bản hành chính pháp luật cũng phải đảm bảo yếu tố về tính logic để văn bản có tính thuyết phục và hợp lý. Nếu cảm thấy văn bản đang không có tính logic biên dịch cần xem lại bản gốc hoặc trao đổi lại với khách hàng.

3. Bản dịch phải dễ hiểu

     Đối với bản dịch văn bản hành chính pháp luật phải đảm bảo tính dễ hiểu để người đọc nắm được luật của nước sở tại ngay lập tức.

4. Bản dịch phải có chuyên môn

     Một bản dịch văn bản bình thường thì bạn có thể dùng từ ngữ bình thường để diễn đạt hay linh hoạt trong ngôn ngữ, nhưng với văn bản hành chính pháp luật cần phải chính xác và đảm bảo tính chuyên môn trong từng câu chữ.

   Ví dụ: Dịch thuật hợp đồng của Công ty A, các điều khoản cần được dịch chính xác, lĩnh vực kinh doanh của họ cần dịch theo những từ ngữ chuyên môn để đảm bảo văn bản không bị hiểu sai.

Trên đây là một số lưu ý khi dịch văn bản hành chính pháp luật. Nếu có thêm chia sẻ cho người đọc, bạn có thể để lại comment dưới bài viết để giúp chúng ta có thêm kinh nghiệm trong ngàng dịch thuật hơn.

( Sưu tầm internet )

Tags: dịch thuật nhanh