Thứ Tư, 27 tháng 1, 2016

Vài nét sơ lược về dịch thuật


    Ngành dịch thuật từ xưa đến nay đều được coi là một ngành khó, dành cho những người cần mẫn, cặm cụi bên cuổn từ điển và không phải ai cũng có đủ kiên nhẫn để có thể đồng hành cùng nghề này. Tại sao lại khó như vậy, chúng ta hãy cùng tìm hiểu về ngành dịch thuật nhé.


1. Dịch thuật là gì?

    Dịch thuật là một hoạt động bao gồm việc luận giải ý nghĩa của một đoạn văn trong một ngôn ngữ nào đó – văn nguồn – và chuyển sang một ngôn ngữ khác thành một đoạn văn mới và tương đương – văn đích hay là bản dịch. Ví dụ, Sử thi Gilgamesh của người Sumer đã được dịch một phần sang các ngôn ngữ Tây Nam Á vào thiên niên kỷ hai TCN.

    Còn phiên dịch được hiểu là dịch nói, hoặc diễn đạt lại câu nói của người khác sang ngôn ngữ cho người còn lại hiểu.


2. Những khó khăn trong dịch thuật

   Dịch thuật được chia thành 2 loại là biên dịch và phiên dịch. Biên dịch thường được hiểu là dịch từ văn bản này sang văn bản, từ ngôn ngữ của quốc gia này sang ngôn ngữ của quốc gia khác.

   – Vấn đề văn hóa: Đây là vấn đề rất quan trọng, thông thường mỗi quốc gia có những nét văn hóa khác nhau nên khi biên dịch hoặc phiên dịch mà không hiểu được văn hóa của quốc gia đó rất có thể bạn sẽ dịch sai và làm người được đọc hoặc nghe hiểu sai ý của câu văn đó.


     Do đó, để dịch thuật tốt một thứ tiếng nào đó, bạn không những cần nâng cao trình độ hiểu biết về tiếng mà còn cần tìm hiểu về văn hóa cũng như những phong tục tập quán của nước đó. Khi bạn đã hiểu về nét văn hóa riêng thì bạn hoàn toàn có thể tự tin để biên dịch hoặc phiên dịch mà không sợ làm người khác hiểu sai ý tác giả.

     – Ngôn ngữ: Ở mỗi quốc gia có nhiều dân tộc khác nhau, mỗi dân tộc lại có ngôn ngữ và các diễn đạt riêng và đây là vấn đề mà người biên dịch hay phiên dịch cần đặc biệt lưu tâm.
Ví dụ như ở Việt Nam cùng là dân tộc Kinh nhưng mỗi vùng lại sử dụng tiếng địa phương khác nhau, chẳng hạn cái cân ở Hà Nội gọi cái cân thì người Hà Nam lại gọi là cái cưn, hoặc ở miền Bắc gọi bố là bố, cha thì người miền Nam gọi bố là ba, tía…

     Hoặc nếu người viết hoặc nói gốc sử dụng tiếng lóng thì người dịch thuật cũng cần đặc biệt lưu tâm đến vấn đề này.

    – Lĩnh vực dịch thuật: Đây cũng là một trong những trở ngại lớn trong ngành dịch thuật, mỗi chuyên ngành có những từ ngữ chuyên ngành riêng mà không phải ai cũng có thể hiểu, do đó thông thường nếu dịch sách chuyên ngành sẽ là những người cùng lĩnh vực dịch thì nghĩa mới có thể sát với văn bản gốc và truyền đạt dễ hiểu cho người sử dụng bản dịch đó.


3. Những điều cần lưu ý trong dịch thuật

     – Bạn cần chú ý xem ai sẽ là người sử dụng bản dịch này để dịch cho phù hợp với văn phong cũng như ngôn ngữ của lớp đối tượng đó. Bạn cũng cần để ý xem bản dịch của mình được dùng để làm tài liệu tham khảo hay dùng để gửi tới công chúng để có cách diễn đạt phù hợp nhé. Dịch thuật văn bản hợp đồng cũng có những đặc điểm riêng.

   – Mỗi quốc gia đều có ngôn ngữ chuẩn nhưng không phải ai cũng sử dụng ngôn ngữ chuẩn đó nên nếu bạn dịch cho người địa phương thì bạn phải tìm hiểu cụ thể thông tin các nước mục tiêu phiên dịch. Nếu tìm hiểu kỹ bản dịch của bạn sẽ hay hơn, ngôn từ được chau chuốt hơn là 1 bản dịch khô khan không có tính uyển chuyển trong ngôn từ.

 – Tên thương hiệu hoặc tên sản phẩm thì bạn không nên dịch vì thông thường các thương hiệu muốn xây dựng tên quen thuộc đối với toàn thế giới, ví dụ như Coca cola hay Pepsi…

Nguồn: ST internet

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét